هیچ محصولی در سبد خرید نیست.
منتشر شده در: تعمیرات خودرو
لرزش فرمان هنگام ترمز معمولاً از ناهمواری دیسک ترمز جلو، نصب نادرست چرخ، خرابی قطعات جلوبندی یا مشکل لاستیک ایجاد می‌شود. اگر لرزش شدید است، خودرو به یک سمت می‌کشد یا قدرت ترمز کم شده، ادامه رانندگی ایمن نیست و سیستم ترمز باید سریع بررسی شود.
چرا لرزش فرمان بیشتر هنگام ترمز احساس می‌شود؟
هنگام ترمز، لنت‌ها به دیسک فشار می‌آورند و نیروی کاهش سرعت از چرخ‌ها به فرمان و بدنه منتقل می‌شود. اگر سطح دیسک یکنواخت نباشد یا یکی از قطعات چرخ و جلوبندی لقی داشته باشد، این نیرو به‌صورت ضربان و لرزش در فرمان احساس می‌شود. لرزشی که فقط هنگام ترمز رخ می‌دهد با لرزش دائمی در سرعت بالا یکسان نیست و همین تفاوت، نقطه شروع عیب‌یابی است.
مهم‌ترین علت‌های لرزش فرمان هنگام ترمز
۱. ناهمواری یا تغییر ضخامت دیسک ترمز
رایج‌ترین علت، یکنواخت نبودن سطح یا ضخامت دیسک‌های جلو است. در این حالت، تماس لنت با دیسک در هر دور چرخ تغییر می‌کند و ضربان آن از طریق سیستم فرمان منتقل می‌شود. داغ شدن شدید ترمز، خنک شدن ناگهانی، نصب نامناسب یا سفت کردن غیراصولی پیچ‌های چرخ می‌تواند این وضعیت را تشدید کند. تشخیص قطعی با اندازه‌گیری تاب و ضخامت دیسک انجام می‌شود؛ نگاه کردن به ظاهر دیسک کافی نیست.
۲. فرسودگی یا آلودگی لنت ترمز
لنتی که نامنظم ساییده شده، کیفیت مناسبی ندارد یا سطح آن با روغن و گریس آلوده شده است، فشار یکسانی روی دیسک وارد نمی‌کند. این مشکل ممکن است همراه با صدای سوت، بوی غیرعادی یا کاهش قدرت ترمز باشد. تعویض لنت بدون بررسی دیسک و کالیپر ممکن است لرزش را فقط برای مدت کوتاهی پنهان کند.
۳. گیر کردن کالیپر یا حرکت نامنظم پیستون
اگر کالیپر در یک سمت آزادانه حرکت نکند، یک چرخ بیشتر از دیگری ترمز می‌گیرد. نتیجه می‌تواند لرزش، کشیدن خودرو به یک سمت، داغ شدن غیرعادی رینگ و سایش متفاوت لنت‌ها باشد. پس از یک رانندگی کوتاه، داغ بودن شدید یک چرخ نسبت به سمت مقابل نشانه مهمی است؛ اما برای بررسی، رینگ یا دیسک داغ را لمس نکنید.
۴. لقی در جلوبندی و سیستم فرمان
خرابی سیبک، بوش طبق، میل فرمان یا بلبرینگ چرخ ممکن است در رانندگی عادی چندان محسوس نباشد، اما هنگام ترمز و انتقال وزن خودرو به جلو، لرزش ایجاد کند. اگر همراه لرزش صدای تق‌تق، خلاصی فرمان یا سایش نامنظم لاستیک دیده می‌شود، بررسی جلوبندی باید هم‌زمان با ترمز انجام شود.
۵. بالانس نبودن چرخ یا آسیب لاستیک
بالانس نبودن معمولاً در یک بازه سرعت مشخص، حتی بدون ترمز، فرمان را می‌لرزاند. با این حال ترمزگیری می‌تواند لرزش موجود را واضح‌تر کند. برآمدگی دیواره، تغییر شکل لاستیک، سایش پله‌ای یا فشار باد نابرابر نیز باید بررسی شود. اگر لرزش بیشتر وابسته به سرعت است تا فشار پدال، ابتدا چرخ و لاستیک را جدی بگیرید.
۶. کثیفی یا زنگ‌زدگی بین توپی و دیسک
پس از باز و بسته شدن دیسک، باقی ماندن زنگ یا آلودگی روی سطح توپی می‌تواند دیسک را اندکی کج نصب کند. این انحراف کوچک در سرعت بالا به لرزش محسوس تبدیل می‌شود. تمیزکاری سطح تماس و بستن پیچ‌ها با ترتیب و گشتاور صحیح بخش مهمی از تعمیر اصولی است.
۷. ایراد در بلبرینگ چرخ
بلبرینگ معیوب علاوه بر لرزش می‌تواند صدای زوزه ایجاد کند که با تغییر سرعت یا پیچیدن تغییر می‌کند. لقی بلبرینگ بر تماس لنت و دیسک نیز اثر می‌گذارد. این قطعه باید با ابزار مناسب بررسی شود، زیرا لقی شدید می‌تواند کنترل خودرو را مختل کند.
از روی نوع لرزش چگونه علت را محدود کنیم؟
- فقط هنگام ترمز: دیسک، لنت و کالیپر در اولویت بررسی هستند.
- در سرعت مشخص حتی بدون ترمز: بالانس، لاستیک و رینگ محتمل‌ترند.
- همراه کشیدن خودرو: کالیپر، فشار باد، لاستیک یا قطعات تعلیق بررسی شوند.
- همراه ضربان پدال: دیسک و عملکرد سیستم ترمز باید اندازه‌گیری شود.
- همراه صدا و خلاصی فرمان: جلوبندی، بلبرینگ و اتصالات فرمان مهم‌اند.
آیا با فرمان لرزان می‌توان رانندگی کرد؟
لرزش خفیف هم نشانه‌ای برای بررسی است، اما اگر لرزش ناگهان شروع شده، شدیدتر می‌شود، خودرو منحرف می‌شود، پدال نرم یا پایین است، چراغ ترمز روشن شده یا صدای ساییدگی شنیده می‌شود، خودرو را در محل امن متوقف کنید. در این شرایط ادامه مسیر می‌تواند فاصله توقف را بیشتر کند یا به قطعات دیگر آسیب بزند.
تراش دیسک بهتر است یا تعویض آن؟
این تصمیم فقط پس از اندازه‌گیری ضخامت و تاب دیسک گرفته می‌شود. اگر پس از تراش، ضخامت از حد مجاز سازنده کمتر شود، دیسک ترک داشته باشد یا آسیب حرارتی شدید دیده شود، تعویض انتخاب ایمن‌تری است. تراش بدون اندازه‌گیری یا تعویض لنت بدون رفع علت اصلی، تعمیر کامل محسوب نمی‌شود.
برای عیب‌یابی دقیق چه بخش‌هایی بررسی می‌شوند؟
در یک بررسی اصولی، تست رانندگی کنترل‌شده، وضعیت لنت و دیسک، حرکت کالیپر، لقی بلبرینگ، قطعات جلوبندی، فشار باد و سلامت لاستیک‌ها کنترل می‌شود. صفحه تعمیر و سرویس ترمز خودرو جزئیات خدمات مرتبط را توضیح می‌دهد. برای شناخت دیگر هشدارهای ایمنی نیز راهنمای علائم خرابی ترمز خودرو را بخوانید.
پرسش‌های رایج
آیا میزان فرمان، لرزش هنگام ترمز را برطرف می‌کند؟
فقط زمانی که علت به زوایای چرخ یا قطعات تعلیق مربوط باشد. اگر دیسک ترمز ناهموار باشد، میزان فرمان مشکل را رفع نمی‌کند.
چرا بعد از تعویض لنت فرمان می‌لرزد؟
ممکن است دیسک از قبل ناهموار بوده، سطح توپی تمیز نشده، پیچ‌های چرخ نابرابر بسته شده یا لنت‌ها هنوز درست با دیسک هماهنگ نشده باشند. لرزش پایدار باید دوباره بررسی شود.
