صدای تق‌تق جلوبندی معمولاً از لقی یا فرسودگی سیبک، بوش طبق، میل موج‌گیر، سرکمک یا اتصالات فرمان ایجاد می‌شود. اگر صدا با خلاصی فرمان، کشیدن خودرو، لرزش، ناپایداری یا ساییدگی نامنظم لاستیک همراه است، رانندگی را ادامه ندهید و خودرو را سریع بررسی کنید.
چرا جلوبندی صدای تق‌تق می‌دهد؟
جلوبندی مجموعه‌ای از قطعات متحرک و لاستیکی است که ضربه‌های مسیر را جذب می‌کند و موقعیت چرخ‌ها را هنگام پیچیدن و ترمز گرفتن نگه می‌دارد. با ایجاد لقی، قطعات در عبور از دست‌انداز یا تغییر جهت به یکدیگر ضربه می‌زنند و صدای تق‌تق شنیده می‌شود. محل، شدت و زمان ایجاد صدا سرنخ می‌دهد، اما تشخیص قطعه معیوب فقط با شنیدن صدا قطعی نیست.
علت‌های رایج صدای تق‌تق جلوبندی
۱. لقی سیبک طبق یا سیبک فرمان
سیبک‌ها اتصال مفصلی میان چرخ، طبق و فرمان را فراهم می‌کنند. فرسودگی آن‌ها می‌تواند هنگام عبور از ناهمواری، چرخاندن فرمان یا شروع حرکت صدای کوبش ایجاد کند. خلاصی فرمان، انحراف خودرو و سایش نابرابر تایر از نشانه‌های همراه‌اند. خرابی شدید سیبک روی کنترل چرخ اثر می‌گذارد و نباید به تعویق بیفتد.
۲. فرسودگی بوش طبق
بوش‌های لاستیکی طبق، ضربه و لرزش را کاهش می‌دهند. ترک‌خوردگی یا جدا شدن بوش باعث حرکت اضافی طبق می‌شود؛ در نتیجه هنگام ترمز، شتاب گرفتن یا رد شدن از دست‌انداز صدای تق یا ضربه شنیده می‌شود. گاهی خودرو در ترمزگیری نیز کمی به یک سمت متمایل می‌شود.
۳. خرابی میل موج‌گیر و لاستیک‌های آن
میل موج‌گیر به کنترل حرکات جانبی بدنه کمک می‌کند. لقی در لینک‌ها یا لاستیک‌های نگهدارنده آن معمولاً روی دست‌اندازهای ریز و مسیر سنگ‌فرش صدای تق‌تق پی‌درپی ایجاد می‌کند. این صدا ممکن است روی سطح صاف کاملاً ناپدید شود و با تکان خوردن یک سمت خودرو بیشتر به گوش برسد.
۴. ایراد سرکمک، بلبرینگ یا پایه کمک‌فنر
سرکمک و بلبرینگ بالای کمک‌فنر وزن و حرکت مجموعه را تحمل می‌کنند. خرابی آن‌ها می‌تواند هنگام پیچاندن فرمان درجا، عبور از سرعت‌گیر یا افتادن چرخ در چاله صدا ایجاد کند. اگر خودرو پس از دست‌انداز چند بار بالا و پایین می‌رود، روغن از کمک نشت کرده یا پایداری کم شده، خود کمک‌فنر هم باید بررسی شود.
۵. فنر شکسته یا جابه‌جا شده
شکستن بخشی از فنر همیشه از بیرون واضح نیست. صدای فلزی، پایین‌تر بودن یک گوشه خودرو یا تغییر ناگهانی ارتفاع می‌تواند به فنر مربوط باشد. رانندگی با فنر آسیب‌دیده ممکن است به لاستیک و دیگر اجزای تعلیق صدمه بزند.
۶. شل بودن پیچ‌ها یا قطعات جانبی
گاهی منبع صدا خود جلوبندی نیست؛ پیچ چرخ، سینی زیر موتور، محافظ‌ها یا حتی قطعه‌ای در محفظه موتور شل شده است. پس از هر تعمیر، بستن اتصالات با گشتاور توصیه‌شده سازنده اهمیت دارد. محکم کردن تصادفی و بیش از حد نیز می‌تواند به قطعه یا رزوه آسیب بزند.
زمان شنیدن صدا چه چیزی را نشان می‌دهد؟
- روی دست‌اندازهای ریز: میل موج‌گیر، بوش‌ها و اتصالات کمک‌فنر محتمل‌ترند.
- هنگام چرخاندن فرمان: سیبک فرمان، سرکمک، بلبرینگ سرکمک یا پلوس باید بررسی شود.
- موقع ترمز یا شروع حرکت: بوش طبق و اتصالاتی که زیر بار جابه‌جا می‌شوند مهم‌اند.
- صدای ریتم‌دار با افزایش سرعت: چرخ، تایر، پلوس یا قطعه گیرکرده نزدیک چرخ در اولویت است.
- همراه زوزه: بلبرینگ چرخ نیز باید بررسی شود.
چه زمانی صدای جلوبندی خطرناک است؟
اگر صدا ناگهان شدید شده یا همراه با فرمان‌پذیری نامطمئن، کشیدن خودرو، لق زدن چرخ، لرزش فرمان، صدای ساییدگی فلز، پایین افتادن یک سمت یا تماس لاستیک با بدنه است، در محل امن توقف کنید. روشن شدن چراغ هشدار فرمان یا دشوار شدن کنترل خودرو نیز نیازمند انتقال ایمن خودرو به تعمیرگاه است. صدای خفیف بدون نشانه دیگر هم باید زود بررسی شود، چون لقی کوچک می‌تواند به قطعات مجاور فشار وارد کند.
آیا می‌توان در خانه قطعه خراب را پیدا کرد؟
بدون بلند کردن خودرو فقط می‌توانید فشار باد، ظاهر تایرها، شل نبودن وسایل صندوق و زمان دقیق بروز صدا را ثبت کنید. خودرو را با جک معمولی بالا نبرید و زیر آن نروید؛ بررسی لقی سیبک، طبق و چرخ به سطح صاف، پایه ایمن و روش مخصوص هر خودرو نیاز دارد. فیلم کوتاه از صدا و توضیح اینکه در پیچ، ترمز یا دست‌انداز رخ می‌دهد به تعمیرکار کمک می‌کند.
بازدید اصولی جلوبندی شامل چیست؟
تعمیرکار باید تست کوتاه و کنترل‌شده انجام دهد، اتصالات فرمان و تعلیق را از نظر لقی و پارگی گردگیر بررسی کند، کمک‌فنر و فنر را ببیند و وضعیت تایر و بلبرینگ چرخ را کنترل کند. تعویض قطعه صرفاً بر اساس حدس ممکن است صدا را باقی بگذارد. در صفحه تعمیر جلوبندی و سیستم تعلیق می‌توانید با خدمات مرتبط آشنا شوید. اگر خودروی شما پژو ۲۰۶ است، مطلب هزینه تعمیر جلوبندی پژو ۲۰۶ نیز عوامل مؤثر بر تعمیر را توضیح می‌دهد.
پرسش‌های رایج
آیا صدای تق‌تق همیشه از جلوبندی است؟
خیر. پلوس، دسته‌موتور، قطعات ترمز، پیچ چرخ یا محافظ‌های شل هم می‌توانند صدای مشابه بسازند؛ به همین دلیل بازدید کامل لازم است.
آیا میزان فرمان صدا را برطرف می‌کند؟
میزان فرمان زاویه چرخ‌ها را تنظیم می‌کند، اما لقی مکانیکی را از بین نمی‌برد. ابتدا قطعه فرسوده باید تعمیر شود و سپس در صورت نیاز تنظیم زوایا انجام شود.
چرا صدا در هوای سرد بیشتر می‌شود؟
لاستیک بوش‌ها در سرما سفت‌تر می‌شود و ممکن است صدای یک قطعه فرسوده واضح‌تر شنیده شود. با این حال تغییر دما دلیل کافی برای نادیده گرفتن صدا نیست.