روشن شدن چراغ هشدار فرمان برقی معمولاً یعنی نیروی کمکی فرمان محدود شده یا سیستم EPS ایرادی ثبت کرده است. اگر فرمان سنگین شده، چراغ قرمز است یا کنترل خودرو دشوار شده، در محل امن توقف کنید و برای بررسی تخصصی اقدام کنید.
چراغ فرمان برقی چه معنایی دارد؟
در خودروهای مجهز به فرمان برقی، یک موتور الکتریکی هنگام چرخاندن فرمان به راننده کمک می‌کند. واحد کنترل با استفاده از اطلاعات سنسور گشتاور، زاویه فرمان، سرعت خودرو و ولتاژ برق، مقدار این کمک را تنظیم می‌کند. روشن ماندن علامت فرمان یا EPS پس از استارت نشان می‌دهد سیستم کمک‌فرمان مشکلی تشخیص داده یا برای محافظت از خود، عملکرد را محدود کرده است.
شکل و رنگ چراغ در خودروهای مختلف یکسان نیست. در بعضی مدل‌ها چراغ زرد به معنی محدود شدن نیروی کمکی و چراغ قرمز به معنی از دست رفتن بخش عمده کمک‌فرمان است. پیام صفحه کیلومتر و دفترچه راهنمای همان خودرو همیشه بر توضیح عمومی اولویت دارد.
علت‌های رایج روشن شدن چراغ هشدار فرمان برقی
افت ولتاژ باتری یا ایراد سیستم شارژ
فرمان برقی برای کار به برق پایدار نیاز دارد. باتری ضعیف، اتصال نامناسب سر باتری یا عملکرد نادرست دینام می‌تواند ولتاژ را پایین بیاورد و چراغ EPS را روشن کند. اگر استارت نیز کند شده، چراغ‌ها کم‌نور می‌شوند یا چند هشدار هم‌زمان ظاهر شده‌اند، بررسی باتری و سیستم شارژ در اولویت است.
داغ شدن موقت موتور فرمان
چرخاندن مکرر فرمان در حالت توقف، نگه داشتن فرمان در انتهای مسیر یا مانورهای طولانی می‌تواند دمای موتور کمکی را بالا ببرد. بعضی خودروها در این شرایط برای جلوگیری از آسیب، نیروی کمکی را موقتاً کاهش می‌دهند. فرمان را در انتهای مسیر نگه ندارید و پس از توقف ایمن اجازه دهید سیستم خنک شود. اگر هشدار باقی ماند، آن را صرفاً به گرما نسبت ندهید.
خرابی سنسور زاویه یا گشتاور فرمان
واحد EPS برای تشخیص جهت و نیروی واردشده به فرمان به سنسورها وابسته است. داده نادرست می‌تواند باعث روشن شدن چراغ، تغییر غیرعادی نرمی فرمان یا تفاوت نیروی لازم برای گردش به چپ و راست شود. تشخیص این ایراد به دستگاه دیاگ سازگار و بررسی داده زنده نیاز دارد.
ایراد موتور کمکی، سیم‌کشی یا واحد کنترل
شل شدن سوکت، خوردگی اتصال، خرابی فیوز مناسب، آسیب سیم‌کشی، اشکال موتور برقی یا واحد کنترل از دیگر علت‌هاست. تعویض قطعه فقط بر اساس روشن بودن چراغ کار درستی نیست؛ ابتدا کد خطا، تغذیه برق، اتصالات و دستورالعمل سازنده باید بررسی شود.
کمبود روغن در خودروهای دارای فرمان هیدرولیک
همه خودروها EPS ندارند. در سیستم هیدرولیک، کمبود روغن، نشتی شیلنگ، خرابی پمپ یا شل بودن تسمه می‌تواند فرمان را سنگین کند. نوع روغن و روش کنترل سطح آن باید مطابق دفترچه خودرو باشد؛ اضافه کردن روغن نامناسب ممکن است به سیستم آسیب بزند.
وقتی چراغ فرمان روشن شد چه کار کنیم؟
- سرعت را کم کنید، از تغییر مسیر ناگهانی بپرهیزید و میزان سنگینی فرمان را بسنجید.
- اگر فرمان بسیار سنگین، نامنظم یا قفل‌مانند شده است، در محل امن توقف کنید.
- پیام‌های صفحه کیلومتر را بخوانید و هم‌زمان روشن بودن چراغ باتری یا هشدارهای دیگر را یادداشت کنید.
- پس از توقف کامل می‌توانید خودرو را یک بار خاموش و دوباره روشن کنید. خاموش شدن چراغ به معنی رفع قطعی علت نیست؛ بازگشت هشدار نیازمند عیب‌یابی است.
- از کشیدن فیوز، جدا کردن باتری برای پاک کردن خطا یا ادامه رانندگی طولانی با فرمان سنگین خودداری کنید.
آیا با چراغ روشن فرمان می‌توان رانندگی کرد؟
پاسخ به رنگ هشدار، پیام خودرو و رفتار فرمان بستگی دارد. اگر فقط چراغ زرد روشن است و فرمان رفتار عادی دارد، مسیر کوتاه تا محل امن یا تعمیرگاه ممکن است امکان‌پذیر باشد؛ بااین‌حال باید از سرعت بالا و مانور ناگهانی پرهیز کرد. چراغ قرمز، سنگینی شدید فرمان، بوی سوختگی، صدای غیرعادی یا روشن شدن هم‌زمان چراغ شارژ دلایلی برای توقف و انتقال خودرو با روش ایمن هستند.
عیب‌یابی درست فرمان برقی چگونه انجام می‌شود؟
بازدید اصولی با بررسی باتری و ولتاژ شارژ، اتصالات و فیوزها آغاز می‌شود. سپس کدهای خطای واحد EPS خوانده، داده سنسورها کنترل و اجزای مکانیکی فرمان و تعلیق از نظر گیرکردن یا لقی بررسی می‌شوند. پاک کردن کد بدون یافتن علت، تعمیر محسوب نمی‌شود. برای بررسی کامل می‌توانید با خدمات تعمیر جلوبندی و سیستم تعلیق آشنا شوید. اگر هشدار با صدا یا ضربه همراه است، راهنمای علت صدای تق‌تق جلوبندی نیز به محدود کردن منشأ ایراد کمک می‌کند.
پرسش‌های رایج
آیا باتری ضعیف می‌تواند چراغ EPS را روشن کند؟
بله. افت ولتاژ باتری یا شارژ نامناسب دینام در بعضی خودروها باعث ثبت هشدار فرمان برقی می‌شود. باتری و سیستم شارژ باید با ابزار مناسب آزمایش شوند.
خاموش شدن چراغ بعد از استارت مجدد یعنی مشکل حل شده است؟
نه لزوماً. خطای موقت ممکن است ناپدید شود، اما کد آن در حافظه باقی بماند یا دوباره برگردد. اگر فرمان سنگین شده یا هشدار تکرار می‌شود، خودرو باید بررسی شود.
آیا میزان فرمان چراغ EPS را خاموش می‌کند؟
میزان فرمان فقط زاویه چرخ‌ها را تنظیم می‌کند. اگر سنسور زاویه نیاز به کالیبراسیون داشته باشد یا سیستم برق و موتور EPS ایراد داشته باشند، تنظیم مکانیکی به‌تنهایی هشدار را برطرف نمی‌کند.